Güneş enerjisi sistemiyle ilgili en çok sorulan sorulardan biri: "Kışın da sıcak su verir mi?" Cevap evet; ancak yazla aynı performansı beklemek doğru değildir. Bu yazıda kışın sistemin neden daha az ürettiğini, nasıl korunması gerektiğini ve kış aylarında sıcak suyu kesintisiz almak için neler yapılabileceğini anlattık.
Kışın verim neden düşer?
Güneş enerjisi sisteminin ürettiği sıcak su miktarını belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Gün uzunluğu: Kışın günler kısalır, kolektörün güneş aldığı süre azalır.
- Güneşin açısı: Güneş kışın daha alçaktan geçer; ışınlar panele daha eğik gelir ve yazın gölge düşmeyen noktalar kışın gölgede kalabilir.
- Bulutluluk: Karadeniz'de kış aylarında kapalı ve yağışlı gün sayısı artar.
- Dış hava sıcaklığı: Hava soğudukça kolektörden ve borulardan kaybedilen ısı artar.
- Soğuk şebeke suyu: Kışın şebeke suyu daha soğuk gelir; aynı sıcaklığa ulaşmak için daha fazla enerji gerekir.
Bu nedenle kışın güneşli günlerde sistem ılık-sıcak su üretebilir, kapalı günlerde ise katkısı oldukça sınırlı kalabilir.
Donma: kışın asıl risk
Kış aylarında güneş enerjisi sistemi için en büyük tehlike donmadır. Açık devre sistemlerde kolektörün içinden kullanım suyu geçtiği için, sıcaklığın sıfırın altına düştüğü gecelerde kolektör içindeki su donabilir ve kolektör veya borular zarar görebilir.
Bu riski önlemenin en güvenilir yolu kapalı devre (antifrizli) sistemdir. Kapalı devrede kolektörde donma noktası düşürülmüş özel bir akışkan dolaşır ve kullanım suyu kolektöre hiç girmez. İç kesimlerde ve yüksek rakımlı yerlerde kapalı devre neredeyse zorunludur; sahil bölgelerinde de kış gecelerindeki ani soğumalara karşı güvenli bir tercihtir. Kapalı devre sistemlerde antifrizin donma koruma değeri düzenli bakımda kontrol edilmelidir.
Kış performansını artırmanın yolları
Uygun kolektör
Vakum tüplü kolektörler, ısı kaybı düşük olduğu için soğuk ve az güneşli havada görece daha iyi sonuç verir. Kış performansı önceliğinizse bu seçeneği değerlendirebilirsiniz.
Doğru eğim ve yön
Kolektörlerin güneye bakması ve kış güneşini daha iyi yakalayacak bir eğimle yerleştirilmesi kış verimini artırır. Montaj öncesinde kış aylarındaki gölgelenme durumu mutlaka incelenmelidir.
İyi yalıtım
Depodan musluklara kadar olan boruların ve deponun iyi yalıtılması, üretilen ısının kaybolmasını önler. Yıpranmış boru yalıtımları kışın önemli ısı kaybına neden olur.
Destek ısıtma: kışın sıcak su garantisi
Kışın sıcak suyun kesilmemesi için sistemin mutlaka bir destek ısıtıcısı olmalıdır:
- Elektrikli rezistans: Depo içindeki termostatlı rezistans, güneş yetmediğinde suyu ısıtır.
- Çift serpantinli boyler ile kombi veya kazan bağlantısı: Evde kat kaloriferi veya kombi varsa en verimli çözümdür. Güneş suyu ön ısıtır, eksik kalan ısıyı kazan tamamlar. Böylece kışın bile güneşten gelen her derece yakıt tasarrufu olarak size döner.
Kışın kullanım önerileri
- Rezistansı sürekli açık bırakmak yerine, sıcak suyu kullanacağınız saatlere göre zaman ayarlı kullanın.
- Uzun süre evde olmayacaksanız sisteminizin donmaya karşı korunduğundan emin olun.
- Kar yağışından sonra kolektörlerin üzerindeki karın kendiliğinden erimesini bekleyin; çatıya çıkmayın.
Sonuç
Güneş enerjisi sistemleri kışın da çalışır; ancak üretim yaza göre azalır. Kapalı devre bir sistem, iklime uygun kolektör, iyi yalıtım ve doğru planlanmış bir destek ısıtma ile kış aylarında da hem sıcak sudan hem de tasarruftan vazgeçmeniz gerekmez. Sisteminizi kışa hazırlamak için güneş enerjisi sistemleri ve bakım ve onarım sayfalarımıza göz atabilirsiniz.